CHỈ CÓ TẠI HOA KỲ!

 CHỈ CÓ TẠI HOA KỲ!

Hôm nay, giáo sư Jonathan Turley nhận định về vụ xử án Donald Trump từ một giác độ bất ngờ và có lẽ khó hiểu cho những ai chưa tập trung theo dõi, cho nên diễn đàn này xin được tóm lược về bối cảnh:

Biện lý quận Manhattan của thành phố New York là Alvin Bragg đòi truy tố Donald Trump như nó (xin thông cảm khi phải gọi con chó ghẻ là con) đã hứa hẹn khi tranh cử. Truy tố về tội gì thì chính nó cũng không nói rõ vì mơ hồ kết hợp hai ba yếu tố như tội nhẹ đã hết giá trị hồi hiệu tức là quá cũ, với tội vi phạm luật lệ bầu cử tiểu bang và liên bang để sau cùng truy tố bị can 34 thứ tội vặt. Chỉ sự kiện đó đã nói lên mưu gian là dùng luật lệ làm công cụ cho một vụ thanh toán chính trị.

Sau khi New York truy tố trước tòa thì thẩm phán Juan Mechan nhập cuộc trong vai trò chánh án. Thằng này cùng vợ và con gái là nhân vật Dân Chủ, vận động ảnh hưởng lẫn tiền bạc cho phe Dân Chủ, và công khai rõ rệt từ đầu là chống Trump. Vậy mà nó vẫn an nhiên điều khiển phiên tòa, với sự thiên vị không hề che giấu, có lẽ nó biết là không cần che giấu. Nó chỉ làm nhiệm vụ cho phe đảng riêng mà thôi.

Khía cạnh thứ ba là lũ khốn dựa vào luật lệ để trao cho bồi thẩm đoàn nhiệm vụ then chốt: phán xét xem có tội hay không. Mà suốt mấy tuần ‘xử án’ bồi thẩm đoàn được chánh án Juan Mechan hướng dẫn và thực tế chỉ dẫn lẫn nhắc nhở về cách suy xét để cuối cùng mọi người hoàn tất nhiệm vụ là đi tới kết luận đã vạch sẵn.

Trong bài viết, giáo sư Turley nói đến Lawrence O’Donnell, một tên tự xưng là cực tả theo kiểu xã hội chủ nghĩa Âu Châu. Bị đuổi ra khỏi nhiều show, nó điều khiển một chương trình truyền hình trên MSNBC có tiếng là gay cấn và hấp dẫn vì gây tranh luận. Khán giả khỏi cần biết đúng sai mà chỉ gật gù theo dõi là chương trình đạt mục đích yêu cầu. Giáo sư Turley gọi đó là “Hiệu ứng Lawrence O’Donnell”. Bồi thẩm đoàn khỏi cần biết đúng sai mà cứ gật gù nêu ra kết luận đã được vạch sẵn rồi nhắc lại là xong!

Trong vụ xử, tòa có nhân chứng kết tội là Michael Cohen, kẻ gian có môn bài, một luật sư đã bị rút bằng và truy tố về nhiều tội, mà có cơ hội xuất hiện để kết tội Donald Trump – và còn khoe rằng nhờ nổi tiềng như vậy nên có hy vọng ra tranh cử dân biểu. Đáng là nhân vật trong phim khôi hài rẻ tiền của Mỹ, nó giữ vai trò then chốt để tố cáo Trump, và hoàn toàn thất bại: khi điều trần lại còn xác nhận hành động phi pháp, như gian lận để lấy tiền của doanh nghiệp Trump. Dù sao mặc lòng, nó được chánh án bao che trước những vặn hỏi của các luật sư bên bị.

Cũng trong vụ xử, một nhân vật am hiểu luật lệ và có kinh nghiệm nhất vì từng là biện lý New York là ông Robert Costello được mời ra làm chứng. Chuyện kỳ cục là khi ông Costello nói ra sự phi pháp của tên Michael Cohen hoặc quyết định sai trái của tòa án thì bị phản ứng rừng rú không che giấu của thằng chánh án Juan Mechan. Đại thể như câu “Are you staring me down?”, y hệt ‘mày nghinh tao hả?’ của đám trẻ ranh ngoài vỉa hè!

Phải nhớ lại diễn biến của màn hài kịch luật pháp này thì ta mới đi tới vai trò của thằng Lawrence O’Donnell: Nó theo dõi và tường thuật có khán giả vụ xử án với định kiến và kết luận có sẵn là thản nhiên bênh vực tên gian ác Michael Cohen. Giáo sư Turley còn trích dẫn phát biểu của nó để độc giả biết, hoặc nhớ…

Kết luận ở đây là sự u ám bất ngờ của nền ‘công lý’ New York khi bồi thẩm đoàn sẽ có phản ứng hấp dẫn - có lẽ viết sẵn - như của tên O’Donnel trên truyền hình. Từ đó, ta ngẫm ra nỗi buồn thảm của một luật sư và chuyên gia luật pháp đáng nể như giáo sư Jonathan Turley.

Chúng ta đành tự an ủi là tháng tới sẽ đọc sách mới của ông…